Με αφορμή τους εορτασμούς για τα 1.025 χρόνια από τον εκχριστιανισμό των Ρώσων, ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν μίλησε για τη σπουδαιότητα και τη σημασία της Ορθοδοξίας στην ιστορία του ρωσικού λαού.
«Η Εκκλησία εκτελεί έναν πολύ σημαντικό ρόλο για τη Ρωσία επειδή δημιουργεί συνθήκες για την ειρήνη και τη συμφιλίωση μεταξύ των θρησκειών, εθνών και λαών», δήλωσε ο Ρώσος Πρόεδρος.
Παράλληλα, τόνισε ότι το ρωσικό έθνος οφείλει ουσιαστικά τη δημιουργία του στην ορθόδοξη πίστη,
καθώς, όπως ανέφερε «με την έλευση του χριστιανισμού, της ορθοδοξίας,
άρχισε να δημιουργείται το ρωσικό έθνος και να δημιουργείται το ενωμένο
ρωσικό κράτος».
Χρησιμοποιώντας μάλιστα την Ορθοδοξία ως κοινό τόπο, ο Πούτιν
επιχείρησε να ενισχύσει τους μελλοντικούς δεσμούς της Ρωσίας με την
Ουκρανία, όπου παραβρέθηκε με αφορμή την έλευση του Σταυρού του Αγίου Ανδρέα από την Πάτρα στο Κίεβο.
Στο Κίεβο, την πόλη που θεωρείται το λίκνο της Ρωσικής Ορθόδοξης
Εκκλησίας, αφού από εκεί ξεκίνησε ο εκχριστιανισμός των Ρώσων το 988
μ.Χ., όταν ο πρίγκιπας Βλαδίμηρος στα νερά του Δνείπερου ασπάστηκε τον
χριστιανισμό, ο Πούτιν άφησε στην άκρη τα όσα χωρίζουν τις δύο χώρες και
μίλησε για τη σημασία των πνευματικών και ιστορικών τους δεσμών.
«Είμαστε πνευματικοί κληρονόμοι των όσων συνέβησαν εδώ πριν από 1.025 χρόνια», τόνισε ο Πούτιν δίπλα στον Ουκρανό ομόλογό του Βίκτορ Γιανουκόβιτς.
Ο Σταυρός του Αγίου Ανδρέα
Στους εορτασμούς για τη συμπλήρωση των 1025 χρόνων κυρίαρχη θέση καταλαμβάνει ο σταυρός του Αγίου Ανδρέα
που μεταφέρθηκε από την Πάτρα σε περιοχές της Ρωσίας, της Ουκρανίας και
της Λευκορωσίας, όπου εκατομμύρια πιστοί σπεύδουν να τον προσκυνήσουν.
Στη Μόσχα αυτή την εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν πολλές τελετές με
επικεφαλής τον Πατριάρχη Κύριλλο και τη συμμετοχή περισσοτέρων από
200.000 πιστών.
Η μυστική βάφτιση του Προέδρου
Ο Ρώσος Πρόεδρος προ ημερών διηγήθηκε πως στα παιδικά του χρόνια βαφτίστηκε και η οικογένεια του ήταν αναγκασμένη να το κρύβει για να μην βλάψει τη δουλειά του πατέρα του.
«Η μητέρα με βάφτισε δήθεν εν αγνοία του πατέρα μου που ήταν μέλος του
κομμουνιστικού κόμματος. Δεν ήταν παράγοντας, εργαζόταν στο εργοστάσιο,
ήταν ένα μικρό μέλος στο επίπεδο της οργάνωσης του εργοστασίου. Η μαμά
μου δήθεν κρυφά από τον πατέρα μου με βάφτισε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο
Πούτιν.
Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 2013
Δευτέρα 23 Δεκεμβρίου 2013
Χριστούγεννα χωρίς Χριστό;
γράφει ο Βασίλης Πανδής
Η γιορτή των Χριστουγέννων θεωρείται από εμάς τους Χριστιανούς ως η δεύτερη σημαντικότερη θρησκευτική εορτή μετά το Πάσχα.
Η σημαντικότητά της είναι αδιαμφισβήτητη, αφού λογιέται ως το κέντρο της Ιστορίας και το γεγονός-σταθμός με αφετηρία το οποίο αρχίζει η χρονολόγηση.
Γιορτάζουμε όμως σήμερα πραγματικά τα Χριστούγεννα; Και αυτό το ερώτημα προκύπτει από την μορφή που έχουν λάβει οι εορτασμοί τις τελευταίες δεκαετίες.
Τα Χριστούγεννα έχουν καταλήξει να είναι ένα κράμα δυτικών παραδόσεων (που επεβλήθησαν τελικά και σε εμάς!) το οποίο γιορτάζεται μέχρι και στην Κίνα [1], αλλά προσοχή! Όχι από Κινέζους Χριστιανούς! Όχι για θρησκευτικούς λόγους! Για λόγους εμπορικούς προφανώς! Σε όφελος εκείνων που ο Ιησούς Χριστός έδιωξε από το Ναό του Σολομώντα, ράπισε και ανέτρεψε τους πάγκους των!
Επιπλέον, τι σχέση μπορεί όμως να έχει το ιστορικό πρόσωπο του Μεγάλου Βασιλείου της Ορθοδοξίας, του ισχνού ασκητή Επισκόπου Καισαρείας, ο οποίος έμεινε στην Ιστορία με μακριά μαύρα γένια (αφού εκοιμήθη πολύ νέος: μόλις 49 ετών), και υπήρξε αναμορφωτής του κοινοβιακού μοναχισμού και συγγραφέας των Κανόνων του όπως τους ξέρουμε μέχρι και σήμερα [2], με το φανταστικό πρόσωπο του δυτικοφερμένου γέροντα της επιμελώς καλλωπισμένης γενειάδας, της κατακόκκινης στολής (των χρωμάτων της Coca Cola) και της υπερμεγέθους κοιλιάς; [3]
Η μεγαλύτερη νίκη των πάσης φύσεως θεομάχων και χριστιανομάχων είναι το ότι κατάφεραν να μας κάνουν να γιορτάζουμε μια άχρωμη και άοσμη γιορτή η οποία εν τέλει δεν καταφέρνει να μας αγγίξει καθόλου ψυχικά. Μια απρόσωπη γιορτή που κυριαρχεί η εμπορευματοποίηση των πάντων, και όχι τη Γέννηση του Θεανθρώπου, Υιού και Λόγου Θεού Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.
Είναι λοιπόν μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα το ότι έχουμε χάσει το νόημα και την ουσία της γιορτής και ασχολούμαστε με τον Santa Claus και τον Rudolph...
Στο ότι είναι ωραία τα δένδρα, οι στολισμοί, τα λαμπιόνια, τα δώρα και όλα τα συναφή και μάλλον αναγκαία προκειμένου να αναταθεί (έστω και λίγο) το ηθικό του δοκιμαζόμενου λαού μας, όλοι συμφωνούμε. Τι νόημα έχουν όμως τα Χριστούγεννα χωρίς τον Χριστό;
Η παγκοσμιοποίηση προελαύνει κι εμείς όχι απλά δεν παίρνουμε μέτρα για να προστατεύσουμε την πολιτιστική, εθνική και θρησκευτική μας κληρονομιά, αλλά δεν παίρνουμε καν χαμπάρι.
Αυτά τα Χριστούγεννα...
- Ας θυμηθούμε πως η ίδια η έκφραση σημαίνει την ανάμνηση της Γέννησης του Χριστού!
- Ας αναλογιστούμε το "ΓΙΑΤΙ;" τα γιορτάζουμε. Το "γιατί να χρειαζόταν να έρθει ο Χριστός επί γης;"
- Ας κοιτάξουμε την πνευματική μας ανάταση και όχι την κάλυψη των πνευματικών μας κενών με την εξυπηρέτηση καταναλωτικών αναγκών.
Σημειώσεις:
1: http://traveltipsgr.blogspot.com/2011/12/blog-post_23.html2: http://www.oodegr.com/oode/istoria/ekklisia/monaxismos_kai_ag_basileios_1.htm
3: http://www.amen.gr/article1317
Υ.Γ.: Ακούστε και τον σοφό και διδακτικό λόγο του Γέροντος Ιωσήφ του Βατοπαιδινού (25/12/2008):
Παρασκευή 2 Αυγούστου 2013
Τι άλλο περιμένετε; Να καταδικάσει και η ίδια η Μέρκελ την λιτότητα;
γράφει ο Βασίλης Πανδής
Μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Ο διακεκριμένος οικονομολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας Τζέιμς Γκάλμπρειθ σε προ ημερών συνέντευξή του στην Sueddeutsche Zeitung, διεμήνυσε σε όλους τους τόνους πως οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές των "ισχυρών" της Ευρωζώνης μετατρέπουν τις οικονομίες των ευρωπαϊκών χωρών σε βαρέλια δίχως πάτο χωρίς καμιά απολύτως ελπίδα ανάκαμψης.
Συγκεκριμένα με την συνέντευξή του αυτή, ο κ.Γκάλμπρειθ συντάσσεται με όλους εκείνους που υποστηρίζουν θερμά την γενναία διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους της Ελλάδος διότι ειδάλλως όπως λέει, φοβάται πως η "Ελλάδα δεν θα τα καταφέρει".
Εν συνεχεία, προτείνει την πλήρη "αλλαγή ρότας" από πλευράς των ευρωπαϊκών ηγεσιών στο θέμα της οπτικής με την οποία αντιμετωπίζουν την κρίση.
Ο αμερικανός οικονομολόγος υποστηρίζει επίσης τις προτάσεις για προστασία των οικονομικά αδυνάτων και την λήψη μερικών αναγκαίων αναπτυξιακών μέτρων. Σύμφωνα με τον ίδιο:
«Η Ευρώπη πρέπει να διαγράψει στην Ελλάδα περισσότερα χρέη. Δεν έχει νόημα να κάθεται κανείς και να παρακολουθεί την κλιμάκωση της κρίσης. Η Ευρώπη πρέπει να μεριμνήσει για τις ελληνικές τράπεζες. Δεν πρέπει να τις αφήσει απλώς στα χέρια ολιγαρχών. Πρέπει να υπάρξει ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα επενδύσεων για την Ελλάδα, προκειμένου να ανακάμψει η οικονομία. Η Ευρώπη πρέπει να δημιουργήσει ένα είδος συμφώνου για τους χαμένους της κρίσης, μια κοινωνική βασική ασφάλιση και να εγγυηθεί τουλάχιστον ένα μέρος των περιουσιών και π.χ. των συντάξεων».
Παράλληλα ο Τζέιμς Γκάλμπρειθ "καυτηρίασε" τους χειρισμούς της "ελληνικής" κυβέρνησης των Κουίσλιγκς όσον αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις της ΑΤΕ και της ΔΕΠΑ, αλλά και το "μαύρο" στην ΕΡΤ.
Και για του λόγου το αληθές:
Δεσμεύονται δηλαδή να παραμείνουν πιστοί ταγοί της ίδιας βάρβαρης, μη ρεαλιστικής νεοφιλελεύθερης δογματικής πολιτικής ασφυξιακής λιτότητας. Εκείνης της πολιτικής που έχει οδηγήσει σε χιλιάδες αυτοκτονίες συμπολιτών μας, χιλιάδες απολύσεις, δεκάδες χιλιάδες λουκέτα. Εκείνης της πολιτικής που έχει οδηγήσει τη χώρα σε ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ, σε ένα πραγματικό ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ.
Ορκίζονται πίστη στην πολιτική του ξεπουλήματος και της εθνικής καταστροφής, ενώ όλοι οι αισχυντηλοί αξιωματούχοι τόσο της Ευρωζώνης, όσο και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, θρασύτατα και χωρίς ίχνος αιδούς ομολογούν πως το μνημόνιο μας επεβλήθη όχι για να σωθεί η ελληνική οικονομία από την χρεοκοπία, αλλά η ευρωπαϊκή!
Και αφού όλοι εμείς είμαστε οι φαντασιόπληκτοι και οι συνωμοσιολόγοι, εσείς αγαπητοί φίλοι που είστε επιρρεπείς στις περίτρανα αποδεδειγμένες ως επισηνείς για το Έθνος μνημονιακές, σαμαροβενιζελικές μωρολογίες, δείτε όλη την αλήθεια σε δυο κάρτες:
Την αλήθεια για την "ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ" της ελληνικής οικονομίας:
Και την αλήθεια για την "ΔΙΑΣΩΣΗ" της, αλλά και την "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ":
Πηγή
Δευτέρα 29 Ιουλίου 2013
Βλαντιμίρ Πούτιν: Η Ορθοδοξία μας ενώνει
Εκατομμύρια πιστοί έσπευσαν να προσκυνήσουν τον Σταυρό του Αγίου
Ανδρέα, ο οποίος μεταφέρθηκε από την Πάτρα στη Ρωσία για τις εορταστικές
εκδηλώσεις
Πέμπτη 25 Ιουλίου 2013
Η ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ Η ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ
Μικρογραφία σε χειρόγραφο. Ανύψωση κίονα με τροχαλίες.
(©Κατάλογος έκθεσης,”Ωρες Βυζαντίου”)
(©Κατάλογος έκθεσης,”Ωρες Βυζαντίου”)
Φυσική
Ελάχιστοι τομείς που σήμερα εμπίπτουν στην επιστήμη της Φυσικής
καλλιεργήθηκαν από τους λόγιους της Ύστερης Αρχαιότητας και του
Βυζαντίου. Η αυτονόμηση των επιστημών, άλλωστε, είναι φαινόμενο που
σπάνια απαντά πριν από τον Διαφωτισμό. Οι περισσότεροι από τους τομείς
που σήμερα θεραπεύονται από τη Φυσική εντάσσονταν στις επιστήμες των
Μαθηματικών ή της Μηχανικής κατά την Ύστερη Αρχαιότητα.
Οι «μηχανοποιοί» της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, ο Ανθέμιος από τις Τράλλεις και ο Ισίδωρος από τη Μίλητο, αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα επιστημόνων που καλλιέργησαν και ορισμένους τομείς της Φυσικής.
Οι «μηχανοποιοί» της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, ο Ανθέμιος από τις Τράλλεις και ο Ισίδωρος από τη Μίλητο, αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα επιστημόνων που καλλιέργησαν και ορισμένους τομείς της Φυσικής.
Ο Ανθέμιος, γόνος μεγάλης οικογένειας λογίων,
σπούδασε στην Αλεξάνδρεια κοντά στον φιλόσοφο, ρήτορα και αστρονόμο
Αμμώνιο. Οι σύγχρονοί του, Προκόπιος, Αγαθίας Σχολαστικός και Παύλος
Σιλεντιάριος, επαίνεσαν τις επιδόσεις του στα μαθηματικά και τη
μηχανική. Αναφέρεται ότι υπομνημάτισε το έργο παλαιότερων μαθηματικών,
όπως ο Νικόμαχος από τα Γέρασα, και ανέπτυξε τη θεωρία των ελλείψεων με
βάση τον Αρχιμήδη και τον Απολλώνιο. Στο έργο του Περί παραβολής ανέλυσε
την κατασκευή της παραβολής, ενώ μεγάλη θεωρείται η προσφορά του στην
ανάπτυξη της θεωρίας για τις τομές των κώνων. Η πραγματεία του Περί παραδόξων μηχανημάτων αναπτύσσει
τη θεωρία του για τα κοίλα κάτοπτρα και, συγκεκριμένα, για το πώς μέσω
ενός κοίλου κατόπτρου οι ηλιακές ακτίνες είναι δυνατόν να συγκεντρωθούν
σε ένα σημείο ανεξαρτήτως εποχής και ώρας. Ο Αγαθίας αναφέρει ένα
περιστατικό από τη ζωή του Ανθεμίου στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο
αποκαλύπτει την εφευρετικότητα και την επιτηδειότητά του στην εφαρμογή
της υδραυλικής. Συγκεκριμένα, ο γείτονάς του, ο ρήτορας Ζήνωνας, έκτισε
όροφο στο σπίτι του, που έκρυβε το φως από την ισόγεια οικία του
Ανθέμιου, ο οποίος τον εκδικήθηκε γι’ αυτό, κατασκευάζοντας έναν
μηχανισμό με λέβητες και σωλήνες που προκάλεσαν μέσω της θέρμανσης του
νερού και του ατμού τεχνητό σεισμό, έκρηξη και βλάβες στην προσθήκη του
γείτονα. Από την άλλη πλευρά, ο Ισίδωρος από τη Μίλητο ήταν εξίσου καλός
μαθηματικός: μερίμνησε να εκδοθούν τα συγγράμματα του Αρχιμήδη, ενώ
ένας μαθητής του, ίσως ο μηχανικός και αστρονόμος Λεόντιος, διέσωσε το
δέκατο πέμπτο βιβλίου των Στοιχείων του Ευκλείδη. Επίσης, ο ίδιος
ο Ισίδωρος υπομνημάτισε και το (χαμένο σήμερα) έργο του Ήρωνος
Καμαρικά, αποδεικνύοντας το ενδιαφέρον του ως μηχανικού για την
κατασκευή θόλων. Επομένως, ο ναός της Αγίας Σοφίας αποτέλεσε εγχείρημα
τολμηρό που ενείχε και το χαρακτήρα του πειράματος, αν και στην Ύστερη
Αρχαιότητα και τη μετέπειτα Βυζαντινή περίοδο η έννοια του πειράματος
και της πειραματικής γνώσης ήταν παντελώς άγνωστα.
Στο μέσο και ύστερο Βυζάντιο η Φυσική θεραπευόταν ως συμπλήρωμα της σπουδής των Μαθηματικών και των φυσιογνωστικών μαθημάτων της τετρακτύος (quadrivium). Στο έργο του Μιχαήλ Ψελλού που επιγράφεται Διδασκαλία Παντοδαπή ορισμένες ερωταποκρίσεις αφορούν σε θέματα θερμότητας και θερμοδυναμικής, ενώ σε ζητήματα ερμηνείας φυσικών ή μετεωρολογικών φαινομένων η πραγμάτευση βασίζεται σε έργα αρχαίων φιλοσόφων, όπως του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, αλλά και των Νεοπλατωνικών. Στο εγχειρίδιο του Νικηφόρου Βλεμμύδη, Περί φυσικής, που γράφηκε για τους μαθητές της σχολής που είχε ιδρύσει στη μονή του Όντος Θεού κοντά στην Έφεσο στα χρόνια γύρω στο 1260, ακολουθήθηκε το περιεχόμενο και η διάρθρωση της αριστοτελικής φυσικής (Φυσική, Περί γενέσεως και φθοράς, Περί ουρανού, Μετεωρολογικά), αλλά η πραγμάτευση βασίστηκε σε παλαιότερα έργα, κυρίως των Νεοπλατωνικών.
Τοιχογραφία. Βέροια, Παλιά Μητρόπολη, Αναπαράσταση Μηχανισμού ανέλκυσης.
(©Φωτογραφικό Αρχείο ΕΚΒΜΜ)
(©Φωτογραφικό Αρχείο ΕΚΒΜΜ)
Μηχανολογία
Κατά την περίοδο της Ύστερης Αρχαιότητας, όσοι καταπιάνονταν με την επίλυση μηχανικών προβλημάτων ήταν κατά κανόνα και οι ίδιοι κατασκευαστές εργαλείων, δούλοι ή χειρώνακτες. Με αυτό ως δεδομένο, μπορούμε να κατανοήσουμε τους λόγους για τους οποίους η ανάπτυξη της τεχνικής θεραπεύθηκε από λίγους, ενώ ακόμη πιο λίγοι ήταν όσοι συνέγραψαν κείμενα για τα επιτεύγματά τους. Επίσης, οι μηχανές που κατασκευάζονταν, έμεναν πάντοτε σε πειραματικό στάδιο, δεν κατατίθεντο προτάσεις βελτίωσής τους, καθώς δεν υπήρχε επιστημονικός διάλογος, ενώ η μαζική παραγωγή ήταν αδιανόητη. Έτσι, εφόσον οι μηχανικοί ήταν λίγοι, οι μηχανολόγοι λιγότεροι και οι χρηματοδότες των μηχανολογικών ερευνών ελάχιστοι, δεν υπήρξε ουσιαστική εξέλιξη στην τεχνολογία.
Ο Πάππος από την Αλεξάνδρεια που αποθησαύρισε την αρχαία γνώση της μηχανικής στο έργο του Συναγωγαί ήταν εξαίρεση. Στο έργο του αυτό απαρίθμησε τις κατασκευές ονομαστών μηχανοποιών του παρελθόντος, που αποτέλεσαν, στον έναν ή τον άλλο βαθμό, σταθμούς στην ιστορία της μηχανικής: μοχλοί, καταπέλτες, μηχανές ανύψωσης νερού, «αυτόματα», ηλιακά και υδραυλικά ωρολόγια, σφαίρες με τα ουράνια σώματα που ενεργοποιούνταν από υδραυλικά συστήματα. Ειδικά στην περίπτωση των «αυτομάτων», όλοι όσοι χρειάζονταν την περιγραφή κατασκευών που λειτουργούσαν με υδραυλικά συστήματα ρευστών (νερού ή αέρα) ανέτρεχαν στο έργο του Ήρωνα του Αλεξανδρέα.
Οι μηχανικοί της Ύστερης Αρχαιότητας και του Βυζαντίου δεν διαφύλαξαν μόνο την παλαιά γνώση, αλλά και την ανέπτυξαν με το μέτρο του δυνατού υπό τις δεδομένες συνθήκες. Πράγματι, η εγκωμιαστική περιγραφή (έκφραση) του τριώροφου ωρολογίου που δέσποζε στην αγορά της Γάζας από τον ρήτορα Προκόπιο, αποτυπώνει στο γραπτό λόγο το διάκοσμό του, αφήνοντάς μας να εννοήσουμε τον πολύπλοκο εσωτερικό μηχανισμό του στα πρώτα χρόνια του 6ου αιώνα: οι ώρες σήμαιναν με σαλπίσματα και χτυπήματα του αγάλματος του Περσέα πάνω στην κεφαλή της Μέδουσας· τότε, στον ψηλότερο όροφο, ο θεός Ήλιος πάνω στο άρμα του έδειχνε με το δάκτυλό του μια από τις συνολικά δώδεκα θύρες, που άνοιγε και φανερωνόταν ένα γλυπτικό σύμπλεγμα που απεικόνιζε έναν από τους δώδεκα άθλους του Ηρακλή· στη βάση του ρολογιού, τέλος, εικονίζονταν ο Πάνας και σάτυροι μαζί με νύμφες. Επίσης, ο αστρονόμος και μηχανικός Λεόντιος, στο έργο του Περί κατασκευής Αρατείου Σφαίρας, δίνει οδηγίες για την κατασκευή της σφαίρας της γης και για την χάραξη πάνω σ’ αυτήν των γραμμών του ισημερινού, των τροπικών και της πορείας των δώδεκα ζωδίων, σύμφωνα με την εξύμνηση των αστερισμών στο γνωστό ποίημα Φαινόμενα και Διοσημεία του μεγάλου ποιητή των Ελληνιστικών χρόνων Αράτου από τους Σόλους, διορθώνοντας μάλιστα και ορισμένα λάθη του. Τέλος, οι περιγραφές του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου και του Λιουτπράνδου, μετέπειτα επισκόπου Κρεμόνας, για τον θρόνο του αυτοκράτορα στο παλάτι της Μαγναύρας που ανυψωνόταν ως την κορυφή της αίθουσας ενόσω οι ξένοι επισκέπτες τον προσκυνούσαν με το πρόσωπο κολλημένο στο δάπεδο, ενώ ταυτόχρονα όργανα έπαιζαν μουσική, μεταλλικά λιοντάρια άνοιγαν το στόμα τους και έβγαζαν βρυχηθμούς και πουλιά σε ασημένια δέντρα κελαηδούσαν πάνω από το θρόνο. Όλα αυτά τα θαυμαστά δεν ήταν τίποτε άλλο παρά εφαρμογές των αρχών που πρώτος ο Ήρων είχε περιγράψει. Τα δύο πρώτα έργα φανερώνουν ότι, μέχρι και τον 7ο αιώνα τουλάχιστον, η μηχανολογική γνώση ήταν κτήμα ομάδας λογίων που βρίσκονταν τόσο στην πρωτεύουσα όσο και στις επαρχίες και κοινοποιούσαν στο ευρύ κοινό επιτεύγματα άξια λόγου, όπως η μηχανική σφαίρα και το ωρολόγιο της Γάζας. Η μηχανική ανύψωση του θρόνου του αυτοκράτορα ή η λειτουργία μιας χάλκινης συσκευής με σωλήνες που μετέφεραν ζεστό νερό και μετέδιδαν θερμότητα, όπως τα σημερινά καλοριφέρ, μέσα στο λουτρό που έκτισε ο Διγενής Ακρίτας, σύμφωνα με το γνωστό ομότιτλο έπος, δείχνουν ότι οι μηχανικοί από τον 9ο αιώνα και εξής εργάζονταν αποκλειστικά για τον αυτοκράτορα και το παλάτι.
Οι Βυζαντινοί γεωμέτρες γνώριζαν τη χρήση της διόπτρας: ο Ήρωνας από την Αλεξάνδρεια (τοπογράφος του 7ου ή του 8ου αιώνα, που ορισμένοι τον ταυτίζουν με τον Ήρωνα τον Νεότερο) συνέγραψε έργο για την επίλυση πρακτικών προβλημάτων καθορισμού αποστάσεων μεταξύ σημείων και καθορισμού επιφανειών με το συγκεκριμένο όργανο που θεωρείται πρόγονος του σημερινού θεοδόλιχου. Ο αστρολάβος, που χρησιμοποιόταν ευρέως στην αστρονομία, για την εύρεση του αζιμούθιου και τον υπολογισμό των αποστάσεων μεταξύ των ουρανίων σωμάτων, κέντρισε το ενδιαφέρον σημαντικών λογίων, όπως του Ιωάννη Φιλόπονου, του Νικηφόρου Γρηγορά και του Ισαάκ Αργυρού, που έγραψαν σχετικές ομότιτλες πραγματείες. (Ο μοναδικός βυζαντινός αστρολάβος που έχει σωθεί ως σήμερα φυλάσσεται στο μουσείο της Brescia και χρονολογείται με επιγραφή το 1062.) Τέλος, στην τεχνολογία των εργαλείων περιλαμβάνονται τα πολυάριθμα ιατρικά εργαλεία, τα περισσότερα από τα οποία μνημονεύει ο Ορειβάσιος, τα φορητά ηλιακά ωρολόγια, τα μέτρα και τα σταθμά, και τα σκεύη που αναφέρουν οι αλχημιστές.
Πηγή: exploringbyzantium.gr
Κατά την περίοδο της Ύστερης Αρχαιότητας, όσοι καταπιάνονταν με την επίλυση μηχανικών προβλημάτων ήταν κατά κανόνα και οι ίδιοι κατασκευαστές εργαλείων, δούλοι ή χειρώνακτες. Με αυτό ως δεδομένο, μπορούμε να κατανοήσουμε τους λόγους για τους οποίους η ανάπτυξη της τεχνικής θεραπεύθηκε από λίγους, ενώ ακόμη πιο λίγοι ήταν όσοι συνέγραψαν κείμενα για τα επιτεύγματά τους. Επίσης, οι μηχανές που κατασκευάζονταν, έμεναν πάντοτε σε πειραματικό στάδιο, δεν κατατίθεντο προτάσεις βελτίωσής τους, καθώς δεν υπήρχε επιστημονικός διάλογος, ενώ η μαζική παραγωγή ήταν αδιανόητη. Έτσι, εφόσον οι μηχανικοί ήταν λίγοι, οι μηχανολόγοι λιγότεροι και οι χρηματοδότες των μηχανολογικών ερευνών ελάχιστοι, δεν υπήρξε ουσιαστική εξέλιξη στην τεχνολογία.
Ο Πάππος από την Αλεξάνδρεια που αποθησαύρισε την αρχαία γνώση της μηχανικής στο έργο του Συναγωγαί ήταν εξαίρεση. Στο έργο του αυτό απαρίθμησε τις κατασκευές ονομαστών μηχανοποιών του παρελθόντος, που αποτέλεσαν, στον έναν ή τον άλλο βαθμό, σταθμούς στην ιστορία της μηχανικής: μοχλοί, καταπέλτες, μηχανές ανύψωσης νερού, «αυτόματα», ηλιακά και υδραυλικά ωρολόγια, σφαίρες με τα ουράνια σώματα που ενεργοποιούνταν από υδραυλικά συστήματα. Ειδικά στην περίπτωση των «αυτομάτων», όλοι όσοι χρειάζονταν την περιγραφή κατασκευών που λειτουργούσαν με υδραυλικά συστήματα ρευστών (νερού ή αέρα) ανέτρεχαν στο έργο του Ήρωνα του Αλεξανδρέα.
Οι μηχανικοί της Ύστερης Αρχαιότητας και του Βυζαντίου δεν διαφύλαξαν μόνο την παλαιά γνώση, αλλά και την ανέπτυξαν με το μέτρο του δυνατού υπό τις δεδομένες συνθήκες. Πράγματι, η εγκωμιαστική περιγραφή (έκφραση) του τριώροφου ωρολογίου που δέσποζε στην αγορά της Γάζας από τον ρήτορα Προκόπιο, αποτυπώνει στο γραπτό λόγο το διάκοσμό του, αφήνοντάς μας να εννοήσουμε τον πολύπλοκο εσωτερικό μηχανισμό του στα πρώτα χρόνια του 6ου αιώνα: οι ώρες σήμαιναν με σαλπίσματα και χτυπήματα του αγάλματος του Περσέα πάνω στην κεφαλή της Μέδουσας· τότε, στον ψηλότερο όροφο, ο θεός Ήλιος πάνω στο άρμα του έδειχνε με το δάκτυλό του μια από τις συνολικά δώδεκα θύρες, που άνοιγε και φανερωνόταν ένα γλυπτικό σύμπλεγμα που απεικόνιζε έναν από τους δώδεκα άθλους του Ηρακλή· στη βάση του ρολογιού, τέλος, εικονίζονταν ο Πάνας και σάτυροι μαζί με νύμφες. Επίσης, ο αστρονόμος και μηχανικός Λεόντιος, στο έργο του Περί κατασκευής Αρατείου Σφαίρας, δίνει οδηγίες για την κατασκευή της σφαίρας της γης και για την χάραξη πάνω σ’ αυτήν των γραμμών του ισημερινού, των τροπικών και της πορείας των δώδεκα ζωδίων, σύμφωνα με την εξύμνηση των αστερισμών στο γνωστό ποίημα Φαινόμενα και Διοσημεία του μεγάλου ποιητή των Ελληνιστικών χρόνων Αράτου από τους Σόλους, διορθώνοντας μάλιστα και ορισμένα λάθη του. Τέλος, οι περιγραφές του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου και του Λιουτπράνδου, μετέπειτα επισκόπου Κρεμόνας, για τον θρόνο του αυτοκράτορα στο παλάτι της Μαγναύρας που ανυψωνόταν ως την κορυφή της αίθουσας ενόσω οι ξένοι επισκέπτες τον προσκυνούσαν με το πρόσωπο κολλημένο στο δάπεδο, ενώ ταυτόχρονα όργανα έπαιζαν μουσική, μεταλλικά λιοντάρια άνοιγαν το στόμα τους και έβγαζαν βρυχηθμούς και πουλιά σε ασημένια δέντρα κελαηδούσαν πάνω από το θρόνο. Όλα αυτά τα θαυμαστά δεν ήταν τίποτε άλλο παρά εφαρμογές των αρχών που πρώτος ο Ήρων είχε περιγράψει. Τα δύο πρώτα έργα φανερώνουν ότι, μέχρι και τον 7ο αιώνα τουλάχιστον, η μηχανολογική γνώση ήταν κτήμα ομάδας λογίων που βρίσκονταν τόσο στην πρωτεύουσα όσο και στις επαρχίες και κοινοποιούσαν στο ευρύ κοινό επιτεύγματα άξια λόγου, όπως η μηχανική σφαίρα και το ωρολόγιο της Γάζας. Η μηχανική ανύψωση του θρόνου του αυτοκράτορα ή η λειτουργία μιας χάλκινης συσκευής με σωλήνες που μετέφεραν ζεστό νερό και μετέδιδαν θερμότητα, όπως τα σημερινά καλοριφέρ, μέσα στο λουτρό που έκτισε ο Διγενής Ακρίτας, σύμφωνα με το γνωστό ομότιτλο έπος, δείχνουν ότι οι μηχανικοί από τον 9ο αιώνα και εξής εργάζονταν αποκλειστικά για τον αυτοκράτορα και το παλάτι.
Οι Βυζαντινοί γεωμέτρες γνώριζαν τη χρήση της διόπτρας: ο Ήρωνας από την Αλεξάνδρεια (τοπογράφος του 7ου ή του 8ου αιώνα, που ορισμένοι τον ταυτίζουν με τον Ήρωνα τον Νεότερο) συνέγραψε έργο για την επίλυση πρακτικών προβλημάτων καθορισμού αποστάσεων μεταξύ σημείων και καθορισμού επιφανειών με το συγκεκριμένο όργανο που θεωρείται πρόγονος του σημερινού θεοδόλιχου. Ο αστρολάβος, που χρησιμοποιόταν ευρέως στην αστρονομία, για την εύρεση του αζιμούθιου και τον υπολογισμό των αποστάσεων μεταξύ των ουρανίων σωμάτων, κέντρισε το ενδιαφέρον σημαντικών λογίων, όπως του Ιωάννη Φιλόπονου, του Νικηφόρου Γρηγορά και του Ισαάκ Αργυρού, που έγραψαν σχετικές ομότιτλες πραγματείες. (Ο μοναδικός βυζαντινός αστρολάβος που έχει σωθεί ως σήμερα φυλάσσεται στο μουσείο της Brescia και χρονολογείται με επιγραφή το 1062.) Τέλος, στην τεχνολογία των εργαλείων περιλαμβάνονται τα πολυάριθμα ιατρικά εργαλεία, τα περισσότερα από τα οποία μνημονεύει ο Ορειβάσιος, τα φορητά ηλιακά ωρολόγια, τα μέτρα και τα σταθμά, και τα σκεύη που αναφέρουν οι αλχημιστές.
Πηγή: exploringbyzantium.gr
Το είδαμε εδώ.
Σάββατο 20 Ιουλίου 2013
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)